Serap Yanar: İster minimalist, ister doğal veya modern, benim bahçelerim hep Egeli, hep Akdenizli… diyor ve devam ediyor: “Kayanın üstünde olan bir yerde cesaret, özgürlük vardır, o duyguyu veren bitkiler kullanırım böyle bir projede”
Bodrum’un parmakla gösterilen evlerinin bahçelerinin çoğunda Serap Yanar ’ın imzası vardır… Kuşkusuz çalışkanlığıyla, açıksözlülüğüyle ve ortaya çıkardığı işlerle ünü Bodrum sınırlarını yıllar önce aşmış ve özellikle malikanelerin aranılan peyzaj mimarı haline gelmiş bir isim Serap Yanar… Garanti Bankası eski genel müdürü Akın Öngör’ün “Gökyüzüne, bulutlara bakıyorum ve siz bahçeyi bırakıyorum” cümlesiyle aldığı önemli işin üstesinden başarıyla gelince, Yanar’ın referans listesi birbirinden ünlü isimlerle doluverdi. Aclan Acar, Ergün Özen, Hüsnü Akhan, Necmettin Bitlis, Eva Bery Goldenberg, Tony Heny Goldenberg, Asım Kocabıyık, Yurdaşen Karahasan, Gülay Tan & Lale Tuğlu, Mehmet Başaran, Eşref Cerrahoğlu gibi iş dünyasının önemli isimlerinin yanı sıra Su Otel, Mandarin Residence, Lavanta Evleri, Zeytin Evleri, Metin Aşık Evleri, Sandalet Evleri, Sirene Evleri, Granca Evleri, Yapı Endüstrisi Konutları, Casa Vista ve Casa Mare Evleri, Chium Spa gibi yarımadanın göze çarpan projeleri de bu listeye girdi.
Şimdi modern bahçe zamanı
Serap Yanar en önemli serüvenine Akın Öngör’ün 30 dönümlük arazisinin 16 dönümlük bölümünü Akdeniz bitkileri koleksiyon bahçesine dönüştürmeyi önerdiğinde başlamış. Söz konusu bitkiler Bodrum’da daha önce denenmemiş bitkilerdi. Ve bir önceki peyzaj serüveninin izlerini silmek için peyzaj mimar yerine bahçıvan isteyecek kadar tepki gösteren Akın Öngör’e denenmemiş bir şey önermek, profesyonel anlamda büyük risk almak anlamını taşıyordu. Bu riski göze alarak İtalya’da yaptığı araştırmalar neticesinde bahçeyi “doğal peyzaj” tarzında yapılandırdığında, 235 tür bitkiyi de Bodrum yarımadasına hediye etmiş oldu.
O zamana kadar Bodrum’da sıklıkla kullanılan Bougainvillea glabra (begonvil), Nerium oleander (zakkum), Pelargonium sp. (sardunya), Schinus molle (karabiber ağacı), Acacia delbata (akasya ağaçları) ve Washingtonia sp. (palmiyeler) de kullandığı ama Cocos sp. (Hindistan cevizi ağacı), Sterlitzia nicolai (dev cennet kuşu), Callistemon sp. (fırça çalısı) gibi farklı çalı türleri, Citrus fortunelli “Kumkuat” (kumkuat), Tulbaghia sp. (sarımsak çiçeği) gibi çiçekler, kral palmiyesi, butia palmiyesi, dikenli orkide gibi tropik türler bu bahçede kullanıldıktan sonra Türkiye’de tanınmaya başlandı.
Serap Yanar : Gerek doğayı korumak amacıyla gerekse doğayla bütünleşmiş, doğa içinde yaşıyor olmak adına mekânları tasarlamak çok önemli. Bu yüzden daha işin başında mimari proje aşamasında bir projede bulunmam gerekiyor… Öneriler işin başında geldiğinde daha kolay biçimlendirilebiliyor doğa. Florasını koruyabiliyorsunuz. Bu binada kayalar arasında, çok sert bir doğayı, modern bir binayla kaynaştırmayı denedim… Başarı da sağladık…
90’lı yıllar Öngör’ün bahçesinde olduğu gibi, göz alabildiğine çim alanların bulunduğu Provence tarzı bahçelerin dönemi oldu.
Son yıllarda ise bahçelerin boyutları küçülmeye, tarzları da değişmeye başladı. Artık Feng Shui ve minimalizm zamanıydı. Bugün modern peyzaj, radikal peyzaj ile Türkiye’de henüz uygulanmayan ve ancak uzaktan bakıldığında bir sanat mekânı olarak algılanan “land-art” çalışmalarından bahsediliyor. Sadeliğiyle rahatlatan minimalizm, bahçe uygulamalarında aslında pek tutulmadı. Ağırlıklı olarak koyu yeşil bitkilerin, selvilerin, defne ve leylandi ağaçlarının kullanıldığı bu tarz, doğanın cıvıl cıvıl renkliliği karşısında fazla durağan kaldı. Bol bambulu Feng Shui de miadını dolduranlar arasında. Radikal peyzajda ise camla su, taşla metal gibi farklı malzemeler bir arada kullanılıyor. Bahçede neredeyse sahne tasarımı yapılıyor ancak bu stilin uygulandığı mekân sayısı son derece az.
Şu sıralar Serap Yanar’ın kullandığı tarz, modern Akdeniz peyzajı. Mimarideki değişim peyzajı da etkiliyor. Modern binaların modern bahçeleri oluyor. Bu tarzın öne çıkan özelliklerinden biri mekâna dramatik ifade verecek bitkilerin kullanılması. Tek başına obje etkisi veren agave ve aloe vera modern bahçelerin vazgeçilmezleri. Yine günümüzde revaçta olan bir başka tarz ise mistik bahçeler.
Heykel gövdeli yaşlı zeytin ağaçları bu yüzden en çok prim yapan ağaçlardan. Hatta zeytin ağacı tapuya kaydedildiğinden anlam ve önemi iyice artıyor. Yanına bir de nar ağacı eklendi mi, bahçe “son moda” bir siluete bürünüyor.
Serap Yanar projelerinde aromatik bitkilerin de ön plana çıktığını belirtiyor. Özellikle “sağlıklı yaşam” trendi bu bitkilere olan talebi artırmış. “İnsanlar” diyor Serap Yanar, “yemekte kullanacağı biberiyeyi, mercan köşkünü, kekiği veya fesleğeni kendi bahçesinden toplamak istiyor.” Bu yüzden artık pek çok bahçenin “baharat tarhları” var. Kokuları için vazgeçilmeyen bitkiler ise lavanta, melissa, limon, yasemin ve akasya. Sağlıklı yaşam, güzel koku derken aklınıza ıhlamur gelebilir ama söz konusu olan Bodrum’daki evinizin bahçesiyse buna hiç kalkışmayın. Çünkü ıhlamur, Bodrum’u sevmiyor. Bir de gül var bu iklimde zorlanan. Yanar’a göre, o kadar çok çeşit var ki, gül unutuldu. Ancak trendler bahçelere öylesine çabuk sirayet ediyor ki, “Gülle ilgili bir şey çıkar ve birden her yer gül kokar”.
Yaz–kış yaşayan ve tohumu Amerika’dan ithal edilen dichondra repens türü çim, biçmek gerektirmediğinden “makbul” sayılıyor. Özellikle kayalık alanda bahçe yapıldığında bu çim tam bir kurtarıcı. Serap Yanar, deniz kıyısına yakın evlerin bahçesine ise bermuda grass çimini öneriyor. Çünkü bu tür, tuzlu suya ve kuraklığa en dayanıklı olanı.
Bahçe modasının en hoş sürprizi, eski filmlerde gördüğümüz süs havuzlarının geri gelmiş olması. Nilüfer, su zambakları, su nergisleri ve lotusun olduğu balıklı küçük bir havuz, aynı zamanda serinlik verdiği için de tercih ediliyor.
Serap Yanar “Jeolojik yapının ve coğrafi konumun bana söylediğini yapıyorum”
Serap Yanar bahçeyi tasarlarken önceden belirlenmiş bir temadan yola çıkmıyor. “Jeolojik yapının ve coğrafi konumun bana söylediğini yapıyorum” diyor ve ekliyor:
“Kayalıkların üstünde olan bir yerde cesaret, özgürlük vardır. O duyguyu veren bitkiler kullanırım böyle bir projede. Mesela duygusallığı çağrıştıran böyle bir alanda Erithina daha uygundur.”
Serap Yanar, Bodrum ve tüm Akdeniz bahçelerinin seyirlikten çok oturma ve yemek bölümleri, çocuk oyun alanlarıyla bir yaşam mekânı olarak değerlendirilmesinden yana.
Serap Yanar, yeni mezun olarak geldiği Bodrum’da hayallerini gerçekleştirmiş: Bugün, en önemli projelerin peyzaj mimarı olarak tanınıyor. En büyük şaşkınlığı ise ev sahipleri tarafından şiddetle heves edilen ve hobi olarak görülen bahçede çalışma isteğinin bahçeye sahip olduktan bir süre sonra unutulması.
Serap Yanar ’ın ofisi ve tasarım anlayışı
Serap Yanar 2007 başında en büyük yeniliği ofisinde yapmış… Konacık İş Merkezi’ndeki kendi tasarladığı ofisinde de bahçe ve bitkileri ön plana çıkarmış… Emre Kunt’un ofisine komşu olan arka bahçe ise dinlenme alanı olarak yapılmış. Yine akan sular ve yeşillikler içinde bir bahçe tasarlanmış…
Serap Yanar’a iki peyzaj mimarı Oya Pakyürek ve Necla Yükseler asistanlık yapıyor ve birlikte Bodrum’a yeni güzellikler katmaya çalışıyorlar…
“İster doğal, ister minimalist, ister modern olsun benim bahçelerim hep Akdenizli, Egeli. Ben bir Egeli’yim, İzmir’de doğdum büyüdüm. 19 senedir yaz kış Bodrum’da yaşıyorum. Akdeniz mimarisini ve onun öğelerini seviyorum, tasarımlarımda taş vazgeçilmez tutkum. Geleneksel mimarili eski evler, tarihi ve antik mekânlardan etkilenirim. Çalışmalarımda onlardan günümüz mekânlarına bir şeyler yansısın isterim, mekânlarımda çakıltaşı mozaik çalışmalarını hep kullanırım…”
Serap Yanar gerek doğayı korumak amacıyla gerekse doğayla bütünleşmiş, doğa içinde yaşıyor olmak adına mekânları tasarlamak çok önemli. Bu yüzden daha işin başında mimari proje aşamasında bir projede bulunmam gerekiyor… Öneriler işin başında geldiğinde daha kolay biçimlendirilebiliyor doğa. Florasını koruyabiliyorsunuz. Bu binada kayalar arasında, çok sert bir doğayı, modern bir binayla kaynaştırmayı denedim… Başarı da sağladık…
Bu yazı Bodrumlife Dergisi‘nin Nisan 2007 tarihli
10. sayısında yayınlanmıştır.
Bodrumlife’ın diğer dergileri linke tıklayarak okuyabilirsiniz: Bodrumlife Dergileri
