Virazon Gemisinin kaptanı olarak kazı çalışmalarına fiilen katılan Tufan Turanlı, “Denizlerimizdeki Tarih” isimli kitabında Türkiye’nin sualtı hazinelerini anlatırken Uluburun batığına da geniş bir yer ayırmış. Uluburun Batığı kazısına tanıklık eden ve sualtı çekimleri de gerçekleştiren Tufan Turanlı’nın kitabı Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkmış.
Tufan Turanlı kitabında, “Uluburun Gemisi, hiç tartışmasız sualtı arkeolojisinin başlangıcından bu yana bulunmuş en önemli batıktır. Bir krallık gemisi olduğuna dair iddialar ortaya atılmış olsa da henüz buna ilişkin bir doğrulama elde edilememiştir. Yine de Akdeniz ticaret tarihini yeniden yazdığına hiç kuşku yoktur.” diyor.
Tunç Devri’nde Yunanlar’ın deniz ticaretini sıkı sıkıya ellerinde tuttuklarına inanılıyordu; bunun gerekçesi Ege, Mısır ve Kıbrıs’ta bulunan Miken çanak çömleğinin miktarı idi. Eskiden Finikelilerin M.Ö. 8. yüzyılda önce ticarete girmedikleri düşünülüyordu. Ama Uluburun kazısına ilişkin birçok doğrulanmış belirti, geminin Suriye-Filistin olduğuna işaret etmektedir.
Eski kumarın kusuru Miken çanak çömleği bu kadar önemli sayılırken bunların karşılığı olan ticaret mallarının ne olacağı konusundaki kanıt eksikliğine çok az dikkat sarf edilmiş olmasıdır.
Uluburun’un battığında 20 ton hammadde vardı. Bunun 11 tonu maden külçesi biçimindeydi. Bu 11 tonun içinde bir ton kalay olması dikkat çekiciydi…
Yine eğer batmamış olsaydı gemideki hipopotam ve fildişleri sanat eserine dönüşecekti. Oysa bunlara karada rastlanılmamıştı.
Yine ebonitten yapılmış birtakım parçalar bulunmuş olsa bile işlenmeye hazır antik çağlara ait ebonit kütükler de bulunmamıştı.
Yine Kenan ülkesine ait taş çapalar da daha önce hiç Ege’de bulunmamıştı.
Bütün kanıtlar bu geminin bir Fenike yük gemisi olduğunu göstermekte ve muhtemelen Suriye-Filistin bölgesinden kalkan gemiler Kıbrıs’a uğrayıp, Küçük Asya kıyıları, Sardunya, Kuzey Afrika ve Mısır arasında dairesel bir şablon üzerinde dolaşarak ticaret yapmaktaydılar. Uluburun gemisi de bu gemilerden biriydi muhtemelen.” şeklinde geminin kökenini anlatırken, sualtı dünyamıza ve sualtı arkeolojisine ait değerli bilgiler aktarıyor.
Denizlerimizdeki Tarih
Türkiye’nin Sualtı Hazineleri
Tufan Turanlı
Yapı Kredi Yayınları
Kasım 1999
Bu Yazıyı Bodrum Magazin Dergisi’nde orijinal haliyle okuyun:
Bodrum Magazin Dergisi
